Kasteel Groeneveld

Gezicht op de voorzijde van het huis Groeneveld te Baarn. Boer, Adr., fotograaf / 7742 / collectie Het Utrechts Archief - 1900-1905 CC0 1.0

Kastelen & buitenplaatsen

De tuin van Kasteel Groeneveld

Een buitenplaats is eigenlijk geen buitenplaats zonder een park. Kosten noch moeite zijn gespaard om de huizen te voorzien van fraaie tuinen en parken volgens de laatste mode. Om de modetrends te volgen, ondergaan sommige tuinen in de loop der tijd een complete metamorfose, zoals de tuin van Kasteel Groeneveld.

De geschiedenis van Kasteel Groeneveld begint eind 17de eeuw. Marcus Mamuchet - zoon uit een koperslagersfamilie - koopt rond 1696 een stuk grond bij Baarn waarop hij een buitenplaats bouwt. De tuin laat hij aanleggen in de Franse, formele stijl. Mamuchet sterft kinderloos in 1730 waardoor het landgoed moet worden verkocht. Er volgt een reeks eigenaren die elk hun stempel op het landgoed drukken. Niet alleen het huis, maar ook de tuin ondergaan veranderingen. Van een strakke Franse, formele tuin - gekenmerkt door symmetrie, rechte lijnen en geometrische vlakken – verandert de tuin in het tegenovergestelde: een speelse Engelse landschapstuin.

Van de oorspronkelijke strakke, Franse tuin blijft weinig over, al is de oprijlaan nog altijd de oorspronkelijke zichtas.

Slingerpaden

Een tuin is niet in een handomdraai aan de laatste modetrend aan te passen. Bij Kasteel Groeneveld vindt dan ook tussen 1730 en 1780 de eerste aanzet tot een Engels landschapspark plaats. Voorzichtig verschijnen achterin de tuin een aantal slingerbosjes. Tussen 1774 en 1900 verandert de hele tuin in een landschapspark. Kronkelende beken, slingerpaden, bruggetjes, heuvels, vijvers en verrassende doorkijkjes boompartijen en solitaire bomen zijn kenmerkend voor de Engelse landschapsstijl. Van de oorspronkelijke strakke, Franse tuin blijft weinig over, al is de oprijlaan nog altijd de oorspronkelijke zichtas.

Vijver kasteel Groeneveld

Gezicht op de vijver in het park van het huis Groeneveld te Baarn. Onbekend / 7756 / collectie Utrechts Archief - 1910-1920 CC0 1.0

Verval

Rond 1900 raken het huis en park in verval. In 1938 komt het park en - twee jaar later - landgoed Groeneveld in bezit van Staatsbosbeheer. Tussen 1976 tot 1981 is het park ingrijpend gerestaureerd naar een ontwerp van landschapsarchitect Michael van Gessel. Hij heeft geprobeerd de essenties van de Franse en de Engelse stijl te behouden en te mixen tot een nieuw geheel. De moestuin, de slangenmuur en de ijskelder zijn er nog steeds.

 

Aanvullende informatie

Thema Kastelen & buitenplaatsen
Type Geschreven verhaal
Periode Vroegmoderne Tijd (1500 - 1800)
Organisatie Kasteel Groeneveld
Regio Utrechtse Heuvelrug
Plaats Baarn
Permalink
https://n2t.net/ark:/88585/c531e9bf-ac17-4fe8-b006-14b0186f4ee7
2025 Landschap Erfgoed Utrecht