Close-up van Wijknummer E bij Mariaplaats. Geert Voskamp - 2025 CC BY-NC-ND 4.0
Overblijfselen van de Franse Tijd
Het is meer dan twee eeuwen geleden dat de Fransen heersten in Utrecht. In korte tijd veranderde er veel in de stad en dat liet zijn sporen na. Dat begon al kort na de machtsovername in 1795 met het schrappen van de wijknamen. Maar in Utrecht zijn ook overblijfselen te vinden van het Koninkrijk Holland onder Lodewijk Napoleon (1806- 1811) en van de periode waarin Nederland onderdeel was het Franse Rijk (1811 – 1813). Geert Voskamp van het Schrijfteam van Verhaal van Utrecht ging met zijn camera de stad in en fotografeerde de verborgen overblijfselen van de Franse Tijd.
Wijknamen
Tot de Franse Tijd was de Utrechtse binnenstad onderverdeeld in wijken met namen als Pekstokken, Bloedkuil en Handvoetboog, De Fransen konden die namen niet uitspreken en vervingen ze door letters. Wijk C heeft die naam gehouden.
Andere wijknamen lijken verdwenen, maar soms is er iets van terug te vinden. Het Oudkerkhof lag vroeger in Wijk F. Dat is te zien aan het gebouw van de voormalige Burgerschool der Nederduitsch-Hervormde Gemeente.
En in het toegangshek van de voormalige Roomsch-Katholieke Burgerschool aan de Mariaplaats is te zien dat daar Wijk E was.
Wijknummer E bij Mariaplaats. Geert Voskamp - 2025 CC BY-NC-ND 4.0
Close-up van Wijknummer E bij Mariaplaats. Geert Voskamp - 2025 CC BY-NC-ND 4.0
Muurschildering bij Wijk C. Geert Voskamp - 2025 CC BY-NC-ND 4.0
Wijknummer F bij het Oudkerkhof. Geert Voskamp - 2025 CC BY-NC-ND 4.0
Florahof
Ten westen van het Domplein lag eeuwenlang het Bisschoppelijk Paleis. In 1803 werd het verwaarloosde gebouw gesloopt. Er kwam ruimte voor onder andere kwekerijen en – uiteindelijk – de Florahof.
Schilderij van het Florahof. Geert Voskamp - 2025 CC BY-NC-ND 4.0
Het Florahof. Geert Voskamp - 2025 CC BY-NC-ND 4.0
Universiteitsbibliotheek
De Universiteitsbibliotheek aan de Wittevrouwenstraat werd gebouwd in 1807 als Koninklijk Paleis van koning Lodewijk Napoleon. De broer van Napoleon Bonaparte dacht dat het Utrechtse water een heilzame werking op hem zou hebben en verhuisde daarom van Den Haag naar Utrecht. Al na een half jaar bedacht hij zich en verhuisde naar Amsterdam.
Het paleis werd nog gebruikt voor het bezoek van Napoleon Bonaparte in 1811.
De universiteitsbibliotheek. Geert Voskamp - 2025 CC BY-NC-ND 4.0
De Officierstuin van hotel Karel V
Lodewijk Napoleon kocht tijdens zijn kortstondige verblijf in Utrecht het Duitse Huis aan de Springweg. Het voormalig eigendom van de Duitse Orde zou een ministerie moeten worden, maar kreeg na het vertrek van de wispelturige koning een andere bestemming: militair hospitaal. Het was een belangrijke verandering , want die functie behield het tot eind vorige eeuw. Een overblijfsel is de besloten Officierstuin, nu een onderdeel van Grand Hotel Karel V.
De officierstuin bij Karel V. Geert Voskamp - 2025 CC BY-NC-ND 4.0
Amsterdamsestraatweg
Napoleon ergerde zich tijdens zijn bezoek aan Nederland aan slechte wegen zoals de kronkelige Daalsedijk. Hij liet daarom vanaf de rand van de toenmalige stad ene kaarsrechte weg aanleggen richting Amsterdam. De Amsterdamsestraatweg groeide uit tot een belangrijke stadsweg.
Gezicht in de Amsterdamsestraatweg te Utrecht, vanaf de kruising met de Meidoornstraat (rechts), uit het noordwesten. Onbekend / 128370 / collectie Het Utrechts Archief - 1895 - 1905 Publiek Domein 1.0
Mariaplaats
Napoleon had geld nodig voor zin oorlogsinspanningen. Daarom verkocht hij de verwaarloosde Mariakerk voor sloop. Op de Mariaplaats is nog veel te vinden dat aan die oude Romaanse kerk herinnert. Kunstwerken, markeringen in het plaveisel en natuurlijk de Pandhof. Een minder in het oog springend overblijfsel is het restant van het koor, te zien in de vloer van het Conservatorium die op de plaats van dat koor gebouwd werd.
Schilderij van de Mariakerk op de hoek van de Mariaplaats. Geert Voskamp - 2025 CC BY-NC-ND 4.0
Restanten van de Mariakerk in het Conservatorium. Geert Voskamp - 2025 CC BY-NC-ND 4.0
Het Pandhof van de Sinte Marie. Geert Voskamp - 2025 CC BY-NC-ND 4.0
Monument Tolsteegbarrière
Op 28 november 1813 kwam de Franse Tijd in Utrecht ten einde. Het leger verliet de stad via de Tolsteegpoort. Het monument op de Tolsteegbarrière herinnert aan die blijde dag.
Monument van Frans vertrek aan de Tolsteegbarrière. Geert Voskamp - 2025 CC BY-NC-ND 4.0
Close-up van het monument aan de Tolsteegbarrière. Geert Voskamp - 2025 CC BY-NC-ND 4.0
Geert Voskamp
Geert is lid van het Schrijfteam van Verhaal van Utrecht.
Meer verhalen van deze auteurExtra info
| Thema | De Franse tijd |
|---|---|
| Type | Fotoreportage |
| Periode | Vroegmoderne Tijd (1500 - 1800) |
| Regio | Utrecht stad |
| Plaats | Mariaplaats 51 |
| Permalink |