Mozart en de muzikale ezels uit Utrecht

Een Nederlandse fan aan het hof

Ook in Nederland is iemand die haar zinnen heeft gezet op een ontmoeting met het wonderkind: Prinses Carolina von Weilburg, de hoogzwangere zus van de stadhouder Willem V. Ze stuurt een gezant naar Engeland met een duidelijke missie: haal de Mozarts naar Nederland!

Leopold schrijft daarover: ‘Hij en alle anderen praatten zo op me in en het voorstel klonk zo aantrekkelijk dat ik besloot op zijn verzoek in te gaan, temeer daar men, zoals u weet, een zwangere vrouw niets mag weigeren.’

In Den Haag worden de kinderen ernstig ziek, en het scheelde niet veel of Mozart had op Nederlandse bodem zijn laatste adem uitgeblazen. Dit zou een goede reden kunnen zijn voor zijn besluit om de terugreis kalmpjes aan te doen en, na het concert in Amsterdam, een tussenstop in Utrecht van een kleine week in te lassen.

Eindelijk in Utrecht

Leopold had zijn zaakjes op orde voor zijn aankomst in de Domstad. Ze verblijven in ‘Place Royael’ aan de Minrebroederstraat, één van de beroemde Utrechtse logementen uit die tijd. Vandaag de dag is het knusse Schiller Theater in dit pand gevestigd. Op de dag van aankomst verschijnt een advertentie in de Utrechtse courant voor het concert dat ze een paar dagen later zullen geven. Dat Leopold zijn zoontje een jaartje jonger heeft gemaakt (9 in plaats van 10 jaar) kan men interpreteren als een marketingtruc avant la lettre: hoe jonger hoe wonderlijker.

Voor de uitvoering werd een ensemble samengesteld met lokale mensen. Het Utrechtse muziekleven in de stad werd in deze tijd gedomineerd door het Collegium Musicum Ultrajectum. We weten uit de notulen van het Collegium dat Leopold de muzikanten al had geregeld vóór zijn aankomst in Utrecht. Leopold noteert hun namen in zijn notitieboekje: Kirchner, Winter en Gorge.

Utrechtse musici

Veel mensen die verbonden waren aan het collegium zou je vandaag typeren als goed spelende amateurs. Jan Kirchner is bijvoorbeeld violist naast zijn werk als tabakshandelaar. Welke stukken er precies op het programma stonden, is niet bekend. Evenmin wat de reacties van het publiek waren. Er is wel één duidelijke aanwijzing voor de mening van vader Leopold over de kwaliteit van de Utrechtse musici.

In zijn notitieboekje tekent hij een vette accolade naast de namen van de musici en schrijft: REUSACHTIGE EZELS.

Bronnen

Graafhuis, A. (1956) Utrechtse musici concerteerden samen met Mozart. Maandblad van Oud Utrecht, 29e jaargang editie 3 pp. 17-21.

Romijn, C. (2003) Mozart op reis naar Utrecht, of Amadeus in de Minrebroederstraat. Utrecht: Bijleveld.

Verwijmeren, P. (2006) Mozart Op Reis de tournee van een wonderkind, 1763-1766. Zutphen: Walburg pers.

Viotta, H. (1909) Muzikaal overzicht. De Gids, jaargang 73, vierde serie, p 531. Amsterdam: P.N. Van Kampen & Zoon, geraadpleegd via DBNL (KB)

- Zanden, J. v. (2005) Wolfgang Amadeus Mozart in de Lage Landen. Amsterdam: Pimento.