Kasteel Amerongen

Kasteel Amerongen jbdodane - 2018 CC BY-NC 2.0

Kastelen & buitenplaatsen

Kasteel Amerongen

Kasteel Amerongen ligt op een bijzondere plek. Het is één van de weinige kastelen in Nederland die buiten de dijken in de uiterwaarden ligt. Het kasteel ligt aan de zuidkant van de Drostestraat (Lekdijk) in de Amerongse Bovenpolder. Het omgrachte tuin- en parkterrein is bijna een vierkant gebied, omringd door dijken die het beschermen tegen hoog water.

Het huis en de omgeving passen erg goed bij elkaar. Dit komt doordat het terrein aan het einde van de 19de-eeuw is aangepast. Tuinarchitect Hugo Poortman vormde hierbij de voormalige moestuinen langs de Drostestraat om in neorenaissancistische en neobarokke siertuinen. Kenmerkend voor deze tuinen zijn de rechte vakken, de terrassen en de vormsnoei. Het kasteel, wat centraal in de tuinen ligt, is zelf ook omgeven door een gracht. De stijl waarin het kasteel is gebouwd is het Hollands classicisme. Ten zuiden van het kasteel ligt een bosrijk gedeelte. Ten noordwesten van het kasteel, buiten de grachten, ligt een grote moestuin. Hiernaast staat een oranjerie die is gebouwd tussen 1879 en 1885. Op het terrein bevinden zich ook een koetsierswoning met een pomp uit het einde van de 17de-eeuw, een stal en een koetshuis met dienstwoningen. Deze gebouwen staan aan de oostzijde van het voorplein.

Kasteel Amerongen int

Marianne de Rijke / Landschap Erfgoed Utrecht - 2017

In de 13de-eeuw was Kasteel Amerongen nog alleen een woontoren. In de loop van de tijd werd deze toren met diverse delen uitgebreid. In onrustige tijden liep het huis regelmatig schade op. Uiteindelijk werd het in 1673 door de Fransen verwoest. Daarna is het huidige landhuis neergezet in sobere Hollands classicistische stijl in opdracht van G.A. van Reede. Hij liet hierbij gebruik maken van de resten van het oude kasteel. Ook kwam toen het terrein in de huidige vorm tot stand. De aanpassingen in het interieur van rond 1900 zijn van de hand van architect P.J.H. (Pierre) Cuypers.

Het interieur en met name ook al het textiel behoort tot de top 100 in Nederland. Al jaren conserveren vrijwilligers -de zogenaamde Engelen- onder aansturing van een textielrestaurator het textiel. In 2024 hebben zij daarvoor een onderscheiding gekregen van het Cultuurfonds.

In de 17de- en 18de-eeuw is nog sprake van een formele tuinaanleg. Vanaf circa 1790 werden deze verlandschappelijkt. In 1879 liet G. J. G. C. van Aldenburg Bentinck de tuinen herinrichten door Poortman. Tussen 2002-'11 vond een grondige restauratie van het complex plaats. 

In 2022, het herdenkingsjaar van het rampjaar 1672 is een filmpje gemaakt waarin historicus en journalist Luc Panhuysen vertelt over de grootste crisis van de Gouden Eeuw, een jaar van 17 maanden waarin Nederland ‘redeloos, radeloos, reddeloos’ heette. In 1672 werd de Republiek overrompeld door een gecombineerde aanval van de Franse koning, de Engelse koning en de bisschoppen van Münster en Keulen.  Bekijk hoe de familie Van Reede een cruciale rol speelde in deze roerige tijden.

 

Leestips

Bjorn Storm heeft in 2023 in zijn masterscriptie 'Onzichtbaar? - Het personeel van de Nederlandse adel, 1890-1940' onderzocht hoe het personeel van adellijke families samenleefde met hun adellijke werkgevers. Ook Kasteel Amerongen is hierin opgenomen.

Een Europese edelman in Amerongen
Godard graaf van Aldenburg Bentinck (1857-1940), laverend tussen dynastieke, lokale en (inter)nationale belangen, 2025.
In dit proefschrift beschrijft Leo van Putten of Godard van Aldenburg Bentinck ‘stand’ wist te houden in een periode (1857-1940) waarin de politieke, economische en culturele basis voor adellijke invloed steeds minder vanzelfsprekend werd. De hoogtijdagen van het klassieke adellijke leven waren voorbij. Nederland is in de geschiedenis neergezet als de burgerlijke natie bij uitstek, maar daar valt veel op af te dingen. Godard was naast invloedrijk Ameronger ook onderdeel van zijn internationaal georiënteerde familie. De Nederlandse Bentincks waren zich zeer bewust van die positie. Ze wilden verankerd blijven in de Duitse ‘Hohe adel’, de Engelse peerage én de Nederlandse adel. De interactie tussen Godards belangen als grootgrondbezitter in de microsamenleving van Amerongen ten opzichte van die internationale achtergrond en de verplichtingen die daaruit voortvloeiden, werd steeds gecompliceerder naarmate de nationale staat meer vorm kreeg. 

 

Deze locatie boeken? Of juist op zoek naar een fietsroute?

Deze locatie is te boeken voor bijvoorbeeld een feest, vergadering of  trouwerij en fotoreportage.
Neem contact op met het kasteel.

In een rondje van een kleine 40 km. kun je fietsen van Kasteel Amerongen naar Huis Doorn. Onderweg kom je ook nog langs de Kastelen Duurstede, Sandenburg,  Lunenburg en Ridderhofstad Hindersteyn.

Thema Kastelen & buitenplaatsen
Type Geschreven verhaal
Regio Stichtse Lustwarande
Plaats Drostestraat 10, 3958 BK Amerongen, Nederland
Permalink
https://n2t.net/ark:/88585/29115d7c-e749-4d46-95e3-8221ff1e2c5f
2025 Landschap Erfgoed Utrecht