Allard Willemse - 2026 CC BY-NC-ND 4.0
Het verhaal van Bas Kennis
Twee gezellig wroetende varkentjes en een ooievaar op nest wachten ons op bij de Hamtoren in Vleuten. Er zullen vaker mensen langskomen, want ze besteden amper aandacht aan ons. Bij het hek bellen we aan. En nog eens. Het duurt even voordat Bas Kennis, de huidige bewoner van de middeleeuwse toren, een aantal verdiepingen is afgedaald om het hek te openen en ons binnen te laten.
Bas neemt ons mee door zijn toren annex woonhuis annex muzieklocatie. Als gasthoofdredacteur van augustus spreken we hem over zijn passie om erfgoed en podiumkunsten te combineren. En wat de Hamtoren betekent voor hem én de omgeving. We gaan stap voor stap. We hebben zeven verdiepingen te gaan voordat we boven zijn.
Een tijdelijke bewoner
Al op de begaande grond merk je het: de toren ademt rust. Het lange verleden van kasteel Den Ham met haar vele bewoners is er nog altijd voelbaar. Waarom de Hamtoren? Wat trok hem in 2016 zo aan dat hij het wel moest kopen? Daar heeft Bas niet direct een duidelijke antwoord op. “Eigenlijk had ik geen idee waar ik aan begon. Het is heel raar om een middeleeuwse toren te kopen. Maar het is een gevoel. Intuïtie.” Het duurde daarna niet lang voordat Bas volledig in de geschiedenis van kasteel Den Ham opging.
Hij dook de boeken en archieven in en sprak met heel veel mensen. Het huisarchief werd ergens voor veel te veel geld opgekocht en gelijk naar het Utrechts Archief gebracht. Brieven, inventarissen, Bas verzamelde wat hij vinden kon. Twee jaar lang was een bouwhistoricus van Utrecht in zijn huis bezig de bouwgeschiedenis van het kasteel, waar nu alleen de toren van over is, in kaart te brengen. “Als je ergens woont wil je er toch alles over weten”, zegt Bas op nuchtere toon.
Gezicht op het kasteel Den Ham bij Vleuten uit het noordoosten. Liender, P.J. van, tekenaar/ graficus /107357 / collectie Het Utrechts Archief - 1750 Publiek Domein 1.0
Sinds die tien jaar is er veel veranderd. Inmiddels kent Bas alle hoekjes, weet de details van iedere verbouwing en vertelt bij iedere verdieping een nieuw verhaal. Ook Bas zelf lijkt te veranderen hoe hoger we komen: zijn toon wordt zachter en opener. Met iedere traptrede gaan we verder terug het verleden in. Hij wil het openstellen, zegt hij, maar wel op zijn manier. “Iedereen in de buurt is opgegroeid met de toren en het hoort iedereen toe. Ik pas maar tijdelijk op de toren. Je bent eigenlijk het levenswerk van iemand aan het voortzetten en hopelijk komt er na mij ook iemand.”
Muziek en erfgoed
Hoe stelt hij het dan open? Het antwoord laat zich raden. Bas, toetsenist bij BLØF, leeft muziek en heeft op de vijfde verdieping een muziekstudio gebouwd, inclusief een mijmerstoel bij het raam, met uitzicht op de omgeving. De piano waar hij ooit les op heeft gehad staat er ook. Via muziek verhoudt hij zich tot dingen. Hier schrijft hij en komen muzikanten opnemen. Maar meer nog dan dat organiseert hij in de toren optredens voor publiek, met plaatselijke artiesten maar ook namen als Alexander Kashpurin, de internationaal geroemde klassiek pianist. Door de stilte in de toren komt de muziek extra binnen. “De akoestiek hier in de toren doet het werk en het decor is de toren zelf. Ik geloof ook dat muziek en erfgoed dezelfde emotie raken en elkaar versterken. Deze plek werkt daardoor als een katalysator.”
Die filosofie neemt Bas ook mee in het Rapunzel Festival, dat hij sinds 2024 op het kasteelterrein organiseert. De derde editie van het podiumkunstfestival valt dit jaar op 11, 12 en 13 september. Kleine en grote artiesten maken deel uit van het programma. Ook dan is Alexander Kashpurin weer van de partij. Bands spelen op een drijvend podium in de slotgracht. Er is een verticale dansshow tegen de toren, visuele kunst van studenten van de HKU en een heus maïsdoolhof voor jong en oud. “Juist de mensen die niet direct op erfgoed afkomen wil ik met de toren laten kennismaken. Dat lukt met het festival. Dan staan mensen er voor open iets over de geschiedenis te leren.” De plaatselijke historische vereniging Historische Vereniging Vleuten De Meern Haarzuilens en Leidsche Rijn is ook deel van het programma. Zij richten een tentoonstelling in waar bezoekers iets kunnen leren over de toren en de geschiedenis van Vleuten.
Boven alles uit
Eenmaal op het dak steekt de toren boven alles uit. Ze staat geïsoleerd, omringd door water en gras, maar dat maakt de plek er ook een van overzicht. We zien de tuinbouw bij Het Hoog, golfclub De Haar, Landgoed Haarzuilens en in de verte de Domtoren. “Ik voel me hier soms verheven boven mijn eigen leven”, zegt Bas met de wind in zijn gezicht. Je merkt het aan hem: zijn blik is gericht op de verte. Dan dalen we weer af. Fluitend loopt Bas naar beneden. Hij heeft er wel zin in, in zijn maand als gasthoofdredacteur van Verhaal van Utrecht.
In augustus 2026 neemt Bas Kennis ons als gasthoofdredacteur mee in zijn kijk op erfgoed.
Extra informatie
| Thema | De gasthoofdredacteur |
|---|---|
| Type | Geschreven verhaal |
| Periode | Late Middeleeuwen (1000 - 1500) |
| Organisatie | Landschap Erfgoed Utrecht |
| Regio | Oude Rijn |
| Plaats | Hamtoren, Vleuten |
| Permalink |