Aureus Van Faustina II Onder Antoninus Pius In Goud

Keizer Antoninus Pius (138-161 n.Chr.) liet deze gouden munt slaan ter ere van zijn dochter Faustina. Op de voorzijde is haar portret afgebeeld. Faustina draagt haar haar in een dot, versierd met parels. Via dergelijke munten verspreidde de haarmode van de Romeinse keizerlijke familie zich tot in de uithoeken van het Rijk. De muntlegende vermeldt Faustina’s naam en haar verwantschap met de keizer. Aureus van Faustina II Onder Antoninus Pius In Goud, 147 Tot 150 NC, Vindplaats Onbekend, Collectie Gallo Romeins Museum Tongeren, ST 1046, 006 collectie Gallo-Romeins Museum Tongeren - 147 tot 150 n.Chr. CC0

Romeinen en de Limes

De euro van de oudheid: het muntstelsel van de Romeinen

5 min
16-08-2014 Geschreven verhaal Laatst geupdatet op 19-03-2026

De Romeinen kennen munten als betaalmiddel al vanaf ongeveer 280 voor Christus. Maar het is pas de eerste keizer, Augustus (27 voor Chr. tot 14 na Chr.) die een officieel muntstelsel in het Romeinse Rijk invoert. In het maatschappelijke leven blijft ruilhandel nog een belangrijke rol spelen.

Het nieuwe stelsel van keizer Augustus voorziet vooral in munten van goud- en kopergeld. Dit is een toevoeging op de al ingevoerde denarius van zilver. De gouden aureus (waarde: 25 denarii) staat bovenaan in het stelsel. Goudgeld gebruiken de Romeinen vooral als spaargeld. De koperen munten zijn noodzakelijk voor een soepel alledaags betalingsverkeer. Centraal staat de as, met daaronder de halve en de kwart as, en erboven de dupondius (waarde: 2 as) en de sestertius (waarde: 4 as).

Of je nu aan de Middellandse Zee of aan de Noordzee gelegerd bent, je betaalt met hetzelfde geld.

Euro

Net als tegenwoordig – in het tijdperk van de euro – is er dus onder Augustus een uniform geldstelsel in het grootste deel van Europa. Of je nu aan de Middellandse Zee of aan de Noordzee gelegerd bent, je betaalt met hetzelfde geld. De keizer laat op verschillende plaatsen in het rijk munten slaan. De soldij voor de Romeinen in het Middelnederlands rivierengebied komt uit Nîmes en later uit Lyon, de hoofdstad van de provincie Gallia.

Betalingsverkeer

De eerste hulptroepen in de Utrechtse castella geven hun salaris direct weer uit bij Romeinse handelaren in de kampdorpen. Pas door een intensieve geldpolitiek onder keizer Tiberius (14-37) komt ook de inheemse bevolking in aanraking met het Romeinse geld en ontstaat er betalingsverkeer tussen Romeinen en de lokale bewoners. Dit ruimere gebruik van muntgeld blijkt onder meer uit muntvondsten op plaatsen waar zich inheemse nederzettingen, vici en cultusplaatsen bevonden.

De indruk bestaat dat de soldaten hun zilveren munten opsparen, terwijl ze het kopergeld gebruiken voor het dagelijkse betalingsverkeer.

Zilvergeld

De Germanen lijken een voorkeur te hebben voor zilvergeld. In de laat-Romeinse tijd belonen de Romeinen stamhoofden langs de rijksgrens de zogeheten foederati met zilveren denarii. Ook Germaanse huurlingen krijgen hun soldij vaak in de vorm van zilvergeld. De indruk bestaat dat de soldaten hun zilveren munten opsparen, terwijl ze het kopergeld gebruiken voor het dagelijkse betalingsverkeer.

Goudgeld

Regelmatig is in de huidige provincie Utrecht ook goudgeld opgegraven, meestal met vele munten tegelijk. Zo’n goudschat is dan wellicht de spaarpot geweest van een hooggeplaatste Romeinse soldaat of een plaatselijk stamhoofd, die de eigenaar verborgen had en die hij in tijden van nood in de steek moest laten. Ook is wel gedacht dat inheemse leiders de schat begroeven als offer aan de goden.

Aanvullende informatie

Thema Romeinen en de Limes
Type Geschreven verhaal
Periode Oudheid (300 v. Chr tot 500 n. Chr.)
Permalink
https://n2t.net/ark:/88585/fcc184cf-dd29-45a7-9ce9-898735a03fc3

Dit vind je misschien ook interessant
2025 Landschap Erfgoed Utrecht
ANBI
Disclaimer
Privacyverklaring