Canton

China Crisis - 2011 CC BY-SA 4.0

Kastelen & buitenplaatsen

Canton

Het landhuis Canton staat in een landschapstuin en is bereikbaar via een gebogen oprijlaan. In de symmetrische voorgevel bevindt zich de hoofdingang; de zuidwestgevel staat naar de tuin gekeerd en is asymmetrisch met aan de linkerkant een serre met koperen koepeldak. 

De geschiedenis van Canton is nauw verbonden met die van landhuis Peking. Eind 19de-eeuw waren beide buitenplaatsen in bezit van de latere koning Willem II. Het oorspronkelijk in 1793 gebouwde huis in Chinese stijl werd in 1910 gesloopt. Een nieuw huis werd gebouwd in opdracht van August Janssen, directeur van de Indische Cultuurondernemingen, naar ontwerp van de architecten Th. G. Schill en D.H. Haverkamp. Deze ontwierpen ook het koetshuis in chaletstijl uit 1913 en een woning, stal en garage in één groot gebouw uit 1910.

In 1793  is Canton gebouwd voor Reinhard Scheerenberg (1769-1834). Hij en zijn vader werden rijk door handel via de VOC in China.

Link met kolonialisme

"In 1890 kocht Peter Wilhelm Janssen (1821-1903) villa Canton. Janssen, afkomstig uit Oost-Friesland, was directeur van de Deli-Maatschappij. Deli is een streek in noordoost-Sumatra, die sinds 1862 behoorde tot de kolonie Nederlands-Indië. De planter Jacob Nienhuys (1836-1928) begon daar in 1863 een tabaksplantage. De tabak bleek van uitzonderlijke kwaliteit. Janssen, tot dan toe handelaar in Russisch graan, was een van de weinigen die durfde investeren in dit pioniersproject. In 1869 richtten beiden heren de Deli-Maatschappij op. Nienhuys zou voor de tabaksteelt op de plantages zorgen, Janssen voor de verkoop van de tabak in Amsterdam. De Deli-maatschappij was een doorslaand succes, althans voor de beide directeuren en de aandeelhouders die heel veel geld verdienden met hun investering. Het leverde Janssen ook de bijnaam ‘Koning van Deli’ op, hoewel hij de kolonie nooit zou bezoeken. Dat fortuin vergaarde de Deli-maatschappij wel ten koste van de contract-arbeiders op de plantages. Zij werden aangeworven in China en Java. Hun contract leverde hen uit aan de planters. Deze mochten hen straffeloos afbeulen en naar eigen inzicht met bikkelhard optreden – van mishandeling tot de doodstraf – in bedwang houden. In 1902 kwamen deze wantoestanden aan het licht, maar de vernietigende onderzoeksrapporten verdwenen al snel in een diepe Haagse bureaula. Tot 1931 bleef deze vorm van rechteloze contractarbeid bestaan. Wel moet gezegd dat Janssen een deel van zijn vermogen inzette voor sociale doelen, vooral in Amsterdam en Oost-Friesland. Peter Wilhelm Janssen liet villa Canton na aan zijn zoon, August Wilhelm Janssen. Deze liet het oude bouwvallige huis in 1910 slopen en bouwde de tegenwoordige villa Canton."
Bron (deels ingekort): Baarn - Koloniaal erfgoed te voet

Koloniaal erfgoed te voet

Er voert een interessante wandeling door Baarn waarbij je langs diverse gebouwen komt, waaronder buitenplaats Canton en meer komt te weten over het koloniale verleden.

Thema Kastelen & buitenplaatsen
Type Geschreven verhaal
Plaats Javalaan 7, 3742 CN Baarn, Nederland
Permalink
https://n2t.net/ark:/88585/d6464d0d-d0a1-4181-b597-d94ee60b8f77
2025 Landschap Erfgoed Utrecht