Tomeloze vreugde bij de bevrijding van Utrecht

Als nieuwe kampcommandante spreekt Van Overeem de gevangenen toe. Fotograaf onbekend / particuliere collectie familie Kraaij en Nationaal Monument Kamp Amersfoort - 1945

Een groep vrouwen viert uitbundig feest op de dag dat de bevrijders Utrecht binnentrekken, 7 mei 1945. Fotograaf onbekend / NIOD, Beeldbank WO2 (beeldnummer 74522) - 1945

Na de bevrijding lopen er nog Duitse militairen door de Voorstraat in Woudenberg. Met de geweren nog op hun rug zijn ze op weg naar landgoed Den Treek bij Leusden, waar ze ontwapend zullen worden. Uiteindelijk zullen ze lopend in colonnes via Den Helder over de Afsluitdijk naar huis gaan. Fotograaf Gerrit van de Wetering/Collectie Stichting Oud Woudenberg - 1945

Vanaf 1933 tot het einde van de oorlog bracht de Nationaal-Socialistische Beweging wekelijks een blad uit. Het zag eruit als een krant en was van propagandistische aard. Voor en tijdens de oorlog stuitten de verspreiders van het weekblad regelmatig op weerstand van tegenstanders, wat zo nu en op relletjes uitliep. Tijdens de oorlog steeg de oplage van het blad naar steeds grotere hoogte, maar na Dolle Dinsdag verloor Volk en Vaderland snel aan invloed. De mannen die het reclamebord omhoog houden, waren vast opgelucht dat ze Volk en Vaderland niet langer hoefden te zien. In de drukke Dorpsstraat in Zeist houden ze het vernielde bord als een trofee in de lucht. Fotograaf onbekend / privécollectie A.J.H. de Ruiter - 1945

De man met de hoed zal zich ongetwijfeld jarenlang aan dit bord geërgerd hebben. Kort na de bevrijding ziet hij zijn kans schoon om het te verwijderen. Het hout zal hij wellicht goed hebben kunnen gebruiken als brandstof voor de kachel. De bevelhebber van de Duitse Weermacht had het bord laten plaatsen om zijn ondergeschikten erop te wijzen dat ze niet zomaar overal kwartier mochten maken. Fotograaf onbekend/ 97579 / collectie Het Utrechts Archief - 1945

Aan het eind van de 7e mei, de dag dat de geallieerden Utrecht binnentrekken, is er op de Maliebaan een optocht. Niet van NSB’ers en WA’ers, die hier de afgelopen jaar indruk probeerden te maken met hun marsen, maar van rooms-katholieken. Zij brengen een eerbetoon aan aartsbisschop Jan de Jong, die in de deuropening van Maliebaan 40 de langstrekkende stoet verlegen gadeslaat. De Jong komt dat eerbetoon toe omdat hij tijdens de bezetting zich duidelijk anti-Duits en anti-NSB had betoond. Ook nadat hij door een beroerte enige tijd was uitgeschakeld bleef hij weigeren met de bezetter mee te werken. Zo liet hij vanaf de preekstoel meedelen dat het meewerken aan arrestatie van joden en studenten voor een katholiek ‘in geweten ontoelaatbaar’ was. Tot zijn eigen verrassing is De Jong nooit gearresteerd. Hij heeft wel een keer een boete gekregen voor een brief die hij ondanks een Duits verbod toch liet voorlezen. Fotograaf onbekend / 802894 / collectie Het Utrechts Archief - 1945 Publiek Domein 1.0